Page 7 - DewanBahasa9
P. 7
Agenda Bahasa
keindahan dan kehalusan kata daripada ayat Usaha dan peranan mengangkat
suci al-Quran yang memancarkan keindahan bahasa Melayu sebagai asas
seni bahasa sastera. Tegasnya, manifestasi seni penyatuan dan perpaduan
bahasa yang terhasil daripada penyatuan bahasa
dan seni turut dipaparkan dalam petikan dialog masyarakat majmuk di negara ini
dalam filem Hang Tuah (HT) menerusi aspek pada waktu itu dimainkan dan
kesantunan bahasa dalam puisi tradisional, iaitu
pantun. disuburkan oleh pelbagai pihak
Bahasa merupakan sistem lambang bunyi dalam pelbagai bidang.
suara yang digunakan sebagai alat komunikasi
manusia. Selain itu, bahasa juga melambangkan yang menyatupadukan masyarakat berbilang
percakapan yang baik, tingkah laku yang baik kaum di negara ini. Bagi tujuan tersebut, bahasa
dan sopan yang menjadi nadi utama dalam Melayu diputuskan menjadi bahasa kebangsaan
kesantunan bahasa (Kamus Dewan Edisi dan bahasa rasmi negara ini sebagaimana yang
Keempat, 2010:106). termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan
Definisi bahasa menurut Suhaimi Jamauddin sejak kemerdekaan tanah air, 62 tahun yang
dalam artikel beliau yang bertajuk “Perlunya lalu, dan diperkukuh sejak penubuhan Malaysia,
Pendidikan Amalan Kesantunan Berbahasa†56 tahun yang silam.
jelas menunjukkan bahawa bahasa ialah alat Usaha dan peranan mengangkat bahasa
komunikasi dalam rutin kehidupan sehari-hari Melayu sebagai asas penyatuan dan perpaduan
manusia. Komunikasi bahasa merupakan satu masyarakat majmuk di negara ini pada waktu itu
proses yang bermula daripada satu mesej, iaitu dimainkan dan disuburkan oleh pelbagai pihak
maklumat daripada pengirim sebagai penutur dalam pelbagai bidang. Satu daripada bidang
dan penulis yang memberikan maklum balas tersebut ialah seni filem. Filem merupakan
secara mengekodkan, mentafsirkan mesej dan medium penyebaran maklumat yang luas dan
memberikan isyarat dalam bentuk mesej yang alat propaganda pada waktu itu.
mudah difahami dan belum difahami. Tegasnya,
kedudukan bahasa sebagai alat komunikasi turut Seni Bahasa dalam Filem Seniman
menyerlahkan lagi aspek kesantunan berbahasa. Bujang Lapok
Menurut Suhaimi lagi, pada dasarnya,
kepentingan bahasa sebagai alat komunikasi Dalam rencana ini, penulis akan membincangkan
dilihat dari aspek kesopanan dan kesusilaan seni dan estetika bahasa yang memfokuskan
semasa bertutur dalam bahasa Melayu dalam pemartabatan bahasa kebangsaan dan
urusan rasmi dan urusan tidak rasmi. Selain itu, kesantunan berbahasa dalam seni filem tanah
kepentingan bahasa Melayu dalam kesantunan air. Subjek ini diangkat dan diberikan tumpuan
berbahasa di Malaysia jelas menunjukkan bahawa utama oleh Seniman Agung Allahyarham Tan
bangsa Malaysia seharusnya berbangga bertutur Sri P. Ramlee menerusi 66 buah filem dan 401
dalam bahasa Melayu yang pernah menjadi buah lagu yang menyaksikan penglibatan beliau
lingua franca dalam sejarah tamadun Melayu sama ada sebagai penyanyi, pelakon, penulis
dan tamadun dunia. skrip, ataupun pengarah.
Hal ini jelas terbukti menerusi keunggulan Selain itu, kesedaran P. Ramlee dalam
bahasa Melayu dan amalan kesantunan memartabatkan bahasa Melayu sebagai
berbahasa yang berupaya menyatukan “Bahasa Jiwa Bangsaâ€, disamping mengamalkan
masyarakat Malaysia yang berbilang kaum kesantunan berbahasa dipaparkan menerusi
selepas kemerdekaan tanah air pada 31 petikan dialog dalam filem Seniman Bujang
0gos 1957 dan penubuhan Malaysia pada 16 Lapok (1961) melibatkan watak Ramli, Sudin
September 1963. Detik bersejarah ini juga dan seorang jaga berketurunan Benggali seperti
menyaksikan bahasa Melayu menjadi bahasa yang berikut:
BIL. 9 2019 5
